Vinnan / Greinar

Heilbrigši vinnustaša

Į sama hįtt og hęgt er aš tala um aš einstaklingar séu heilbrigšir eša óheilbrigšir er hęgt aš segja aš vinnustašir séu heilbrigšir eša óheilbrigšir. En hvernig mį žaš vera? Hvaša einkenni ber heilbrigšur eša óheilbrigšur vinnustašur? Hefur sįlfręšin einhverju aš mišla til aš gera óheilbrigša vinnustaši heilbrigša? Leitum svara viš žessum spurningum.

Viš skulum byrja į žvķ aš bera saman mismunandi žętti ķ starfsemi heilbrigšrar stofnunar annars vegar og óheilbrigšrar hins vegar. Ķ hinni óheilbrigšu stofnun ręšur yfirstjórnin ein hver markmiš stofnunarinnar eiga aš vera. Markmišin eru žannig mįl fįrra manna sem sķšan tilkynna undirmönnum įkvaršanir sķnar. Markmišin eru ekki rędd eša leitaš rįšgjafar viš įkvöršun žeirra. Ķ heilbrigšri stofnun rķkir meira lżšręši. Markmiš eru rędd og reynt er aš komast aš žvķ ķ sameiningu hvernig sem bestum įrangri verši nįš. Enginn einn hópur innan stofnunarinnar skilgreinir markmišin.

Ķ óheilbrigšri stofnun liggja vandamįlin undir nišri og krauma. Žetta veldur žvķ aš hjį starfsfólki safnast upp reiši og gremja. Komi fyrir aš sjóši upp śr gerist žaš óheft og harkalega. Žetta hefur sķšan neikvęšar afleišingar. Įhersla er lögš į aš finna blóraböggul og refsa honum ķ staš žess aš leita lausnar į vandamįlunum. Žetta leišir af sér ótta og sektarkennd. Ķ heilbrigšri stofnun reyna menn aš taka į vandanum og ręša mismunandi sjónarmiš. Meš žessum hętti skapast ekki eins mikil reiši og örvęnting innan stofnunarinnar. Žį er mikilvęgt fyrir heilbrigši stofnunarinnar aš žaš sem fólk segir verši ekki notaš gegn žvķ sķšar. Reynt er aš deila įbyrgšinni en leggja ekki of mikiš į einn.

Ķ óheilbrigšri stofnun į įkvaršanataka sér staš į toppnum og sķšan eru įkvaršanir tilkynntar undirmönnum sem ekkert hafa um mįliš aš segja. Ķ heilbrigšri stofnun er reynt aš dreifa įkvöršunum žannig aš žeir starfsmenn sem verkiš eiga aš vinna eigi hlut aš mįli.

Ķ óheilbrigšri stofnun hefur löng og ströng reynsla oft kennt fólki aš flķka ekki tilfinningum sķnum. Įkvešnar tilfinningar, eins og reiši og įrįsargirni, eru žó leyfšar en ašrar eru bannfęršar og taldar bera merki um veikleika. Firring fylgir oft ķ kjölfariš vegna žess aš fólk notar svo mikinn tķma til aš leika aš žaš tżnir sjįlfu sér. Samkeppni og öfund blómstra og fólk er į varšbergi, tilbśiš aš verja sig verši į žaš rįšist. Ķ heilbrigšri stofnun er reynt aš vinna aš žvķ aš fólk geti veriš opiš. Žar er meira svigrśm fyrir litróf tilfinninganna. Reynt er aš ręša viškvęm mįlefni į žann hįtt aš žaš stušli aš trausti og aš fólk žori aš višurkenna mistök.

Ķ óheilbrigšri stofnun er žaš hįš tilviljunum einum hvernig og hvaš starfsfólkiš lęrir. Žaš er engin stefna um hvernig eigi aš deila reynslu og lęra af henni. Jafnvel žótt atvinnurekandinn bjóši upp į nįmskeiš er ekkert gert til aš starfsmašurinn geti nżtt sér žekkinguna ķ vinnunni. Višhorf starfsmanna einkennast žvķ oft af vonleysi eftir žvķ sem tķmar lķša. Hugmyndir eins og "žetta skiptir ekki mįli" eša "žaš er alveg sama hvernig ég geri žetta - ég get hvort eš er engu breytt" verša rķkjandi. Žetta dregur mjög śr vilja fólks til aš lęra eitthvaš nżtt. Žaš dregur einnig śr möguleikum stofnunarinnar til aš ašlagast breytingum. Ķ heilbrigšri stofnun er reynt aš skipuleggja vinnuna žannig aš fólk žroskist og endurnżi sig ķ starfi og geti lagt sinn skerf af mörkum ķ žróun fyrirtękisins. Reynt er aš skapa įkjósanlegar ašstęšur til aš fólk geti vaxiš ķ starfi. Žetta felur oft ķ sér einhvers konar veršlaun til handa starfsmönnunum.

Stjórnandinn

Ķ óheilbrigšri stofnun stendur stjórnandinn oft ķ fylkingarbrjósti žegar um er aš ręša aš fylgja reglum eftir. Hann lętur sjaldan persónulegt įlit ķ ljós eša tekur tillit til ašstęšna en tślkar ósveigjanlega skriflegar reglur stofnunarinnar. Hann reynir aš hafa eins nįkvęmt eftirlit meš starfsmönnum og mögulegt er. Žį eru oft hin formlegu, įžreifanlegu atriši ķ brennidepli, eins og hvort starfsmašurinn stimplar sig alltaf inn į réttum tķma. En sķšan fellur žaš ķ skuggann sem starfsmašurinn hefur fyrir stafni eftir aš hann er bśinn aš stimpla sig inn. Žannig gęti starfsmašurinn stimplaš sig inn į réttum tķma ķ 20 įr og fengiš gullśr fyrir, jafnvel žó hann hafi lķtiš gert žessi 20 įr.

Žessi stjórnandi er varkįr žegar fjallaš er um breytingar. Hann foršast fyrir alla muni aš taka įhęttu. Vangaveltur eins og "ég get ekki tekiš žessa įbyrgš", "hvaš ef illa fer?", "kannski ręš ég ekki viš žetta", "žetta getur oršiš til žess aš ég missi stöšuna" ķžyngja honum. Hann heldur ķ reglur eins og bjarghring og sżnir mikla mótstöšu gegn breytingum. Žį er oft skortur į viršingu stjórnanda fyrir skošunum undirmanna. Skošanir žeirra skipta ekki mįli ef einhverjar eru. Žetta veldur sķšan lįgu sjįlfsmati og vanmįttugri reiši undirmanna.

Ķ óheilbrigšri stofnun er borin óttablandin viršing fyrir hinum ósnertanlega, allsrįšandi stjórnanda og "lįgt settir" starfsmenn žora varla aš draga andann žį sjaldan hann birtist. Stjórnandanum er flest leyfilegt ķ skjóli valds sķns. Žaš getur valdiš spillingu žegar svo mikilvęgur žįttur ķ rekstri fyrirtękja hvķlir į heršum eins eša fįrra manna. Žį er alltaf hętta į aš stjórnandinn misnoti vald sitt og lįti eigin gešžótta rįša feršinni, lesi t.d. yfir starfsmanni śt af smįatriši žegar hann er ķ vondu skapi eša hygli einum starfsmanni į mešan öšrum er haldiš ķ ónįš. Staša stjórnandans ķ óheilbrigšri stofnun er mjög erfiš og vandmešfarin. Žaš hefur veriš tališ aš allt aš fjóršungur stjórnenda eigi viš alvarleg sįlręn vandamįl aš strķša sem oft og tķšum koma fram ķ miklum ótta viš aš missa andlitiš, sżna veikleika eša lįta ķ ljós ašrar tilfinningar en žęr sem eru leyfilegar, t.d. reiši og įrįsargirni.

Ķ heilbrigšri stofnun er stjórnun öšruvķsi fariš. Stjórnandinn reynir aš skipuleggja starfiš žannig aš žeir starfsmenn sem vinna žaš stjórni vinnslunni eins mikiš sjįlfir og mögulegt er. Reynt er aš minnka eftirlitshlutverk stjórnanda. Stjórnandi dreifir verkefnum og valdi mešal starfsmanna. Hann lętur ekki stjórnast af reglum, heldur tekur miš af ašstęšum hverju sinni. Hann lķtur į breytingar sem ögrun og er tilbśinn aš taka įhęttu. Hann reynir aš skapa žannig andrśmsloft į vinnustaš aš starfsmennirnir séu öruggir og žori einnig aš taka įhęttu. Hann ašhyllist oft hópvinnu og gefur hópnum völdin og įbyrgšina. Hann ber fulla viršingu fyrir skošunum starfsmanna og reynir aš taka tillit til žeirra. Hann reynir ķ fįum oršum aš stušla aš žvķ aš hann sjįlfur, starfsmenn hans og fyrirtęki blómstri og dafni sem lķfręn heild ķ góšri samvinnu og samverkan meš umhverfi sķnu.

Starfsmašurinn

Enginn vafi leikur į skašsemi žess fyrir heilsu fólks aš vinna innan óheilbrigšra stofnana eša fyrirtękja. Eitt žeirra vandamįla sem starfsfólk slķkra vinnustaša žarf aš horfast ķ augu viš hefur veriš nefnt kulnun eša starfsžrot. Kulnun hefur ašallega veriš tengd stofnunum sem annast fólk į einhvern hįtt, t.d. sjśkrahśsum og skólum. Ef til vill er įstęšan sś aš žvķ fylgir tilfinningalegt įlag aš vinna meš hinn mannlega žįtt tilverunnar. Žeir sem velja sér slķk störf gera žaš oft af hugsjón. Žeir gera oft óraunhęfar kröfur til sjįlfs sķn og umhverfiš styšur žessar óraunhęfu kröfur. Sem dęmi mį taka aš žaš getur fylgt žvķ mikiš įlag aš horfa į manneskju žjįst og deyja įn žess aš geta hjįlpaš. Eša aš horfa į nemanda sinn halda śt į braut eiturlyfja og glępa žrįtt fyrir mikla vinnu viš aš reyna aš snśa honum frį žeirri braut.

En hvernig lķšur manneskju sem upplifir kulnun ķ starfi? Slķk manneskja finnur til mikillar andlegrar žreytu, henni finnst hśn standa magnžrota gagnvart vinnu sinni. Henni finnst hśn tilfinningalaus ķ vinnunni og samskiptin į vinnustaš ópersónuleg. Afköst hennar og įrangur ķ starfi eru minni en efni standa til. Kulnunin getur sķšan birst ķ żmsum myndum, bęši fyrir manneskjuna sem upplifir hana og fyrir stofnunina eša fyrirtękiš. Dęmigerš einkenni kulnunar koma fram ķ sįllķkamlegum einkennum svo sem vöšvabólgu, höfušverk eša magasįri. Starfsmašurinn notar žį gjarnan lyf til aš "lękna" žessi einkenni. Ķ fyrirtękinu er algengt aš starfsfólk hętti eftir skamma višveru, einnig er algengt aš fólk męti illa til vinnu. Starfsmašurinn į oft ķ erfišleikum meš aš sinna skjólstęšingum sķnum sem veldur óįnęgju žeirra. Starfsmenn óheilbrigšra vinnustaša greiša sinn toll meš andlegri og lķkamlegri heilsu sinni. Vinnustašurinn greišir sinn toll ķ lakari afköstum. Allir tapa en enginn gręšir, vegna žess aš hagsmunir fyrirtękja og starfsmanna fara einatt saman.

Aš bęta heilsuna

En žį erum viš komin aš spurningunni um žaš hvort sįlfręšin hafi eitthvaš aš leggja af mörkum til aš bęta heilsufariš innan fyrirtękja og stofnana. Lķtum į dęmiš um kulnun. Hvaš er žar til rįša? Margar ašferšir eru til sem hęgt er aš beita til aš rįša bót į žeim vanda. Ašferšir sem gętu komiš aš góšu gagni eru t.d. flęši starfsfólks milli starfa, kerfi til aš taka į móti nżju starfsfólki, leišbeiningar fyrir nżtt starfsfólk, fjölskyldurįšgjöf, fjįrhagsleg rįšgjöf, ašferšir til aš auka įnęgju ķ starfi, žjįlfun stjórnenda, skżrari markmiš og višhorfsbreyting sem leggur įherslu į mikilvęgi starfsmannsins.

Vęnlegt til įrangurs vęri aš stofna vinnuhóp innan fyrirtękisins sem nyti ašstošar utanaškomandi rįšgjafa. Vinnuhópurinn hefši žaš markmiš aš bęta ašferšir fyrirtękisins til aš leysa vandamįl og endurnżja sig. Yfirstjórn fyrirtękisins yrši aš styšja žetta starf meš rįšum og dįš žvķ annars vęri žaš dęmt til aš mistakast. Lķtum nįnar į eina ašferš sįlfręšinnar til aš leita lausna meš hópvinnu ķ stóru fyrirtęki. Ašferšinni er ętlaš aš bęta stjórnun. Žarna er um aš ręša eins dags fund stjórnenda fyrirtękisins. Stjórnendur byrja į žvķ aš skilgreina įstand fyrirtękisins. Ķ įkvešinni röš eru ašalvandamįl žess skilgreind, hverjar séu orsakir žeirra og hvaša ašferšum sé hęgt aš beita til aš vinna bug į žeim. Stjórnendur fyrirtękisins įkveša sķšan hvenęr eigi aš hefja śrbętur. Žetta er ķ senn fljótleg, einföld og įreišanleg leiš til aš įtta sig į vanda fyrirtękisins og koma af staš endurbótum.

Mikilvęg skref eru eftirfarandi:

Skref 1. Aš skapa gott andrśmsloft (45-50 mķn.):

Forstjórinn opnar fundinn meš žvķ aš gera grein fyrir markmiši fundarins, naušsyn žess aš fólk geti veriš opiš og aš engum verši refsaš fyrir žaš sem hann segir. Rįšgjafinn ręšir einnig um samskipti og lausn vandamįla.

Skref 2. Upplżsingaöflun (1 klst.):

Hópnum er skipt nišur ķ smįhópa 7-8 mešlima, helst einum frį hverri deild. Tryggt er aš stjórnendur mismunandi deilda lendi ekki ķ sama hópi. Žau vandamįl sem unniš er meš eru: Hindranir, slęmar ašferšir, óskżr markmiš eša neikvęš višhorf sem rķkja innan fyrirtękisins. Leitaš er svara viš žvķ hvernig hęgt sé aš gera starfsemina įrangursrķkari og bęta lķfiš ķ fyrirtękinu.

Skref 3. Skipst į upplżsingum (1 klst.):

Einn śr hverjum hópi kynnir nišurstöšur hópsins fyrir hinum. Vandamįlin eru flokkuš ķ nokkra höfušflokka meš tilliti til hvers ešlis žau eru.

Skref 4. Unniš meš forgangsröšun vandamįla og skipulagningu hópašgerša (1 klst.):

Allir fį eintak af žeim vandamįlaflokkum sem fram komu ķ skrefi žrjś. Einstaklingarnir skipta sér ķ hópa žannig aš žeir séu saman sem vinna saman aš jafnaši. Yfirmašur hverrar deildar stjórnar vinnunni. Hóparnir vinna aš žremur verkefnum. Žeir byrja į aš skilgreina žau vandamįl og mįlefni sem tengjast žeirra sviši, forgangsraša vandamįlum og įkveša meš hvaša ašferšum žeir hyggist vinna bug į žeim. Sķšan skilgreina žeir vandamįl sem žeim sżnist vera mikilvęg fyrir yfirstjórnina aš vinna meš. Aš lokum įkveša žeir hvernig eigi aš kynna įrangur fundarins fyrir undirmönnum sķnum. Žetta er lokaskrefiš fyrir alla ašra en yfirstjórnendur.

Skref 5. Eftirfylgni (1-3 klst.):

Yfirstjórnin skipuleggur hvernig eigi aš fylgja ašgeršum eftir. Įkvaršanir yfirstjórnarinnar tilkynnast sķšan undirmönnum žeirra.

Skref 6. Yfirlit (2 klst.):

Fjórum til sex vikum seinna hittast allir stjórnendurnir og gera grein fyrir įrangri žeirra ašgerša sem samkomulag nįšist um į fundinum.

Sś hugmynd sem lögš er til grundvallar hér er ķ grófum drįttum sś aš žaš žurfi aš virkja starfsfólkiš til aš auka įnęgju ķ starfi og afköst. Žaš gildismat sem aš baki liggur felur ķ sér viršingu fyrir manneskjunni og žörfum hennar. Žaš er vegna žarfa manneskjunnar sem fyrirtęki og stofnanir eru til oršnar. Vöxtur og žroski einstaklinganna sem vinna innan fyrirtękisins og vöxtur og žroski fyrirtękisins fara saman. Žess vegna er hagkvęmt aš leggja rękt viš hinn mannlega žįtt ķ starfseminni. Vinnan og lķfiš verša innihaldsrķkari, starfsemi stofnana ber meiri įrangur og veršur įnęgjulegri séu mannlegar žarfir og tilfinningar višurkenndar sem hluti af menningarheimi fyrirtękisins. Aukiš lżšręši innan fyrirtękja er žvķ tališ ęskilegt, žar sem starfsmenn geta haft eitthvaš til mįlanna aš leggja.

Žurķšur Hjįlmtżsdóttir, sįlfręšingur

Til baka

Prentvęn śtgįfa 

Skošanakönnun

Hefur ślit lķkama žķns mikil įhrif į hvernig žér lķšur meš sjįlfa/n žig ?
Svarmöguleikar

Skrįning į póstlista

Tölvupóstfang
Skrįšu žig į póstlista persona.is til aš fį fréttir og tilkynningar frį okkur ķ framtķšinni.